Op Kerstavond en op de zondag van de Heilige Familie, Jezus, Maria en Jozef lezen we overbekende fragmenten uit het tweede hoofdstuk van het Lucas-evangelie: Lc 2, 1-14 “Heden is ons een Redder geboren” en Lc 2, 22-40 “De opdracht in de Tempel”. Meteen begrijpen we ook waarom Kerstmis zo’n geliefd feest is. 

Pasen is uiteraard het belangrijkste feest, maar dat feest delen we met de Joden, hoewel de inhoud totaal verschillend is voor de twee Abrahamitische godsdiensten: bevrijding uit het slavenhuis van Egypte voor de Joden (Pesach) en opstanding uit de dood voor de christenen. Kerstmis is een uniek familiefeest, eigen aan het christendom. We weten uiteraard dat de datum van 25 december meer dan waarschijnlijk onjuist is (zelfs het geboortejaar is onzeker en wellicht is zelfs onze jaartelling fout), maar het oude midwinterfeest heeft een mooie symbolische betekenis voor de christenen: rond die tijd (meestal 21 of 22 december) worden de dagen langer (althans op het noordelijk halfrond), en dit dankzij het Licht van Christus. Dit is een kosmisch fenomeen. In Lucas 2 valt het op dat de geboorte van Christus ook een kosmisch fenomeen is: “een engel des Heren”, “de glorie des Heren” en “een hemelse heerschare” dalen neer op aarde om “een vreugdevolle boodschap” uit te zingen. Bovendien is deze “vreugdevolle boodschap” bestemd “voor het hele volk”, ja zelfs “voor alle volken”. Op die manier krijgt het heel lokale gebeuren (van Betlehem naar Jeruzalem: slechts 8, 89 km) een universele weerklank.

Het is logisch dat dit prachtige verhaal rijkelijk gebruikt werd in de diverse kunsten. Het is onmogelijk om alle meesterwerken hier op te lijsten, maar we suggereren enkele sublieme Kerstcadeaus. Wie wordt er niet vertederd door de boy soprano van het King’s College Cambridge die “Once in Royal David’s City” inzet tijdens de Carols?

Wie kent “Joy to the World” (vaag geïnspireerd door Händel) niet?

Wie heeft er geen zin om “Gloria in excelsis Deo” mee te neuriën?

Is er in de muziekgeschiedenis een groter sacraal meesterwerk dan Händels Messiah? Bijvoorbeeld, dat onweerstaanbare koor "For unto us a Child is born" (op basis van het mysterieuze vers Js 9, 5).

Mag Bachs Weihnachtsoratorium (BWV 248) (Kerstoratorium) ontbreken in de CD-collectie van een christen? Bijvoorbeeld in de uitvoering van Philippe Herreweghe of René Jacobs.
De opdracht in de Tempel inspireerde “Ich habe genug” (BWV 82), een religieuze cantate gecomponeerd door Johann Sebastian Bach. De lofzang van Simeon in het Latijn (Nunc dimittis servum tuum, Domine,
secundum verbum tuum in pace) inspireerde Arvo Pärt, Stanford,…

Laten we dicht bij huis eindigen: het rechterpaneel van Rubens’ drieluik “De Kruisafneming” (1611), in de O.L.-Vrouwekathedraal van de stad Antwerpen. Heel het drieluik behandelt het thema van het dragen van Christus als het Licht. Het is één van de zeven wonderen van België. Is het niet zinvol om stil te staan bij dit onschatbare meesterwerk en om zachtjes te prevelen, samen met Simeon?
“mijn ogen hebben thans uw Heil aanschouwd, dat Gij voor alle volken hebt bereid; een licht dat voor de heidenen straalt, een glorie voor uw volk Israël”.
Corona of niet, lockdown of niet, het is Kerstmis: een mis voor Christus!

Bernard

Geen feed gevonden