Nadat op de eerste zondag van de advent rond het koraal Nun komm, der Heiden Heiland (of in de Nederlands versie: Kom tot ons, de wereld wacht, ZJ 104) enkele werken van Bach en een tijdgenoot de aandacht kregen, maken we met dezelfde melodie nu een kleine reis door de tijd, wat aanleiding is voor de organist om tijdens de dienst van het ene orgel naar het andere te verhuizen. Het laat weer zien hoe één melodie aanleiding kan geven tot de meest diverse variaties.

Als Bach in de bewerking van dit adventslied de kroon spant, dan is Nicolaus Bruhns (1665 - 1697) toch een heel goede tweede. Zijn koraalfantasie erop is een van de hoogtepunten van de 17de-eeuwse Noord-Duitse orgelkunst en bevat alle ingrediënten die daarbij horen: het uitspelen van verschillende klavieren tegenover elkaar, echo-effecten, diversiteit aan karakters, enz. Alle vier koraalzinnen worden afzonderlijk in een uitvoerig fragment uitgewerkt, zodat het werk uiteindelijk vierdelig is.

Het koraalvoorspel van de oudste zoon van Bach is eenvoudiger en strenger van opzet, maar op zijn manier ook meesterlijk gezet.

Veel orgelmuziek uit de Duitse romantiek zou men kunnen verwijten dat ze te veel vast hing aan de traditionele polyfonie, wat weinig ruimte liet om de verworvenheden van de romantiek ten volle te integreren (zoals men dat in Frankrijk wel deed). Dit gebeurde ook wel bewust zo. Men had immers specifieke ideeën over hoe liturgische orgelmuziek moest zijn. Het vakmanschap van vele componisten uit die tijd staat in elk geval buiten kijf en de poëzie van deze koraalvoorspelen mag ongetwijfeld iedereen aanspreken.

Anton Heiller componeerde zijn variaties in de jaren zeventig. Ook hier komen diverse stemmingen aan bod: ingetogenheid, maar ook speelsheid en uitbundigheid, die de blijde verwachting zoals de Advent ze vertegenwoordigt, muzikaal gestalte geeft ("Verheft uw hart, weest welgemoed").

Programma: (op beide orgels):

  • V. Nun komm, der Heiden Heiland (Nicolaus Bruhns)
  • I. Nun komm, der Heiden Heiland (Wilhelm Friedemann Bach)
  • O. Nun komm, der Heiden Heiland, var. 1,2 en 5 (Anton Heiller)
  • C. Nun komm, der Heiden Heiland, Duitse romantiek (Karl Hoyer, Max Reger, Carl Piutti)
  • S. Nun komm, der Heiden Heiland, var. 6 en 7 (Anton Heiller)

- MVD -

Geen feed gevonden